Clip Dữ liệu điện tử là nguồn chứng cứ quan trọng ?
Mẹo Hướng dẫn Dữ liệu điện tử là nguồn chứng cứ quan trọng Mới Nhất
Lê My đang tìm kiếm từ khóa Dữ liệu điện tử là nguồn chứng cứ quan trọng được Update vào lúc : 2022-08-23 20:10:15 . Với phương châm chia sẻ Bí kíp về trong nội dung bài viết một cách Chi Tiết 2022. Nếu sau khi tham khảo nội dung bài viết vẫn ko hiểu thì hoàn toàn có thể lại Comment ở cuối bài để Tác giả lý giải và hướng dẫn lại nha.
Việt Nam và những nước trên thế giới đang sống trong thời đại công nghệ tiên tiến thông tin. Giao tiếp điện tử đã trở thành phương tiện thích hợp để marketing thương mại và hoàn toàn có thể thấy lúc bấy giờ thanh toán giao dịch thanh toán trong và ngoài nước thông qua internet trở nên phổ biến, nơi mọi người hoàn toàn có thể marketing thương mại mọi lúc, mọi nơi, không biên giới.
Với sự tiến bộ vượt bậc trong nghành công nghệ tiên tiến thông tin đã ảnh hưởng đến mọi nghành và phương pháp truyền thông và điều này đã ít nhiều thay đổi trong đánh giá chứng cứ tại Tòa án khi truyền thông điện tử đang là xu hướng tất yếu. Hiện nay pháp luật Việt Nam thừa nhận giá trị chứng cứ của thông điệp tài liệu.
1.Những vấn đề lý luận về chứng cứ điện tử
Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 (BLTTDS) ra đời có ý nghĩa lớn lao đối với thực tiễn công tác thao tác xử lý và xử lý những vụ án dân sự, marketing thương mại, thương mại. Một trong những quy định mới, tiến bộ trong quá trình hội nhập quốc tế xây dựng nền kinh tế tài chính thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta là quy định về nguồn chứng cứ là “tài liệu điện tử[1]” hay được gọi là “Chứng cứ điện tử”
Theo Luật Giao dịch điện tử năm 2006 “Dữ liệu là thông tin dưới dạng ký hiệu, chữ viết, chữ số, hình ảnh, âm thanh hoặc dạng tương tự[2], quy định này đã cho tất cả chúng ta biết “Dữ liệu điện tử” được xem là nguồn chứng cứ trong thanh toán giao dịch thanh toán điện tử.
Để “Dữ liệu điện tử” được xem là chứng cứ hay gọi là chứng cứ điện tử thì tài liệu điện tử được thu thập theo trình tự, thủ tục do BLTTDS quy định về chứng cứ. Tuy nhiên, pháp luật hiện hành chưa tồn tại khái niệm pháp lý về “chứng cứ điện tử” nhưng hoàn toàn có thể hiểu “Electronic evidence consists of these two sub-forms: analog and; digital evidence”[3], nghĩa là Chứng cứ điện tử gồm có hai dạng analog hay digital evidence hay “Electronic evidence is any probative information stored or transmitted in digital form that a party to a court case may use trial”[4], nghĩa là chứng cứ điện tử là bất kỳ thông tin xác thực nào được tàng trữ hoặc truyền dưới dạng kỹ thuật số mà những bên hoàn toàn có thể sử dụng trước tòa. Tức là bất kỳ thông tin nào tàng trữ hoặc truyền dưới dạng kỹ thuật số thì hoàn toàn có thể xem là chứng cứ điện tử. “Electronic evidence means any evidence derived from data contained in or produced by any device, the functioning of which depends on a software program or data stored on or transmitted over a computer system or network[5]”. Từ nhận định trên hoàn toàn có thể hiểu “Chứng cứ điện tử” là chứng cứ thu được từ tài liệu có trong hoặc được tạo ra bởi bất kỳ thiết bị nào mà hiệu suất cao của nó phụ thuộc vào chương trình phần mềm hoặc từ tài liệu được tàng trữ hoặc truyền tải qua khối mạng lưới hệ thống máy tính hoặc mạng truyền thông.
Từ những quan điểm về Chứng cứ điện tử, hoàn toàn có thể khái quát “Chứng cứ điện tử” là tất cả những thông tin, tài liệu được thu thập từ những thiết bị điện tử như máy tính và những thiết bị tàng trữ thông tin, tài liệu hay những thông tin, tài liệu từ mạng máy tính, điện thoại di động, máy ảnh kỹ thuật số... cũng như từ Internet.
Sự khác lạ giữa chứng cứ truyền thống và chứng cứ điện tử
BẢN CHẤT
Chứng cứ truyền thống
Chứng cứ điện tử
Khó hoàn toàn có thể thay đổi cấu trúc
Có thể thay đổi cấu trúc trong máy tính hoặc đường truyền
Có thể để lại dấu vết khi thay đổi chứng cứ
Có thể thay đổi chứng cứ mà không để lại dấu vết
Dễ dàng nhận ra chứng cứ ngay từ cái nhìn đầu tiên
Khó hoàn toàn có thể nhận ra chứng cứ vì chúng được tàng trữ và mã hóa
Tính nhân bảng khó
Dễ dàng nhân bảng
Điều kiện vật chất ảnh hưởng đến chất lượng chứng cứ
Tốc độ công nghệ tiên tiến ảnh hưởng đến chất lượng chứng cứ
1.1.Các loại chứng cứ điện tử
Một tài liệu hoặc thông tin điện tử gồm có nhiều tài liệu rất khác nhau. Ví dụ: email gồm có tài liệu truyền tải nội dung, nơi truyền đi và đến, thời gian, ngày tháng... Do đó, mỗi tài liệu rất khác nhau sẽ tương ứng với mỗi loại chứng cứ điện tử rất khác nhau.
Dựa vào cấu trúc chứng cứ điện tử
Chữ ký điện tử được tạo lập dưới dạng từ, chữ, số, ký hiệu, âm thanh hoặc những hình thức khác bằng phương tiện điện tử, gắn sát hoặc phối hợp một những logic với thông điệp tài liệu, hoàn toàn có thể xác nhận người ký thông điệp tài liệu và xác nhận sự chấp thuận đồng ý của người đó đối với nội dung thông điệp tài liệu được ký[6]. Có thể thấy chữ ký điện tử gồm một số trong những dạng cơ bản sau:
Chữ ký số là một dạng chữ ký điện tử được tạo ra bằng sự biến hóa một thông điệp tài liệu sử dụng khối mạng lưới hệ thống mật mã không đối xứng, theo đó, người đã có được thông điệp tài liệu ban đầu và khóa công khai minh bạch của người ký hoàn toàn có thể xác định được đúng chuẩn[7]. Theo định nghĩa này, hoàn toàn có thể hiểu chữ ký điện tử đề cập đến tất cả những tài liệu điện tử và thông điệp tài liệu điện tử có chữ ký điện tử được xác minh bằng khóa công khai minh bạch được liệt kê trong thông điệp tài liệu ban đầu.
Mật mã điện tử là việc sử dụng những mã, để chỉ những người dân dân có mục tiêu sử dụng thông tin mới hoàn toàn có thể đọc và xử lý nó nhằm mục đích bảo mật thông tin thông tin tài liệu đó (Crytopraphy is a method of protecting information and communications through the use of codes, so that only those for whom the information is intended can read and process it[8]) một mã được bảo mật thông tin bí mật và bảo vệ thông tin thành viên truyền qua những kênh công khai minh bạch thành một biểu mẫu chỉ hoàn toàn có thể giải thuật bằng một khóa điện tử phù hợp
Ký hiệu điện tử là bất kỳ tín hiệu, đặc điểm hay âm thanh đặc biệt ở dạng điện tử nhằm mục đích bảo mật thông tin thông tin tài liệu đó (Encryption is a method of protecting data you don’t want to see[9]). Nó đại diện danh tính cho một thành viên và được đính kèm hoặc link một cách hợp lý với thông điệp điện tử hoặc tài liệu điện tử hoặc bất kỳ quy trình nào được một thành viên sử dụng hoặc áp dụng và được thành viên đó thực hiện hoặc thông qua với mục tiêu xác thực, ký hoặc phê duyệt tài liệu điện tử.
Thông điệp tài liệu điện tử (Thông điệp điện tử) là tài liệu điện tử được tạo ra, gửi đi, nhận và tàng trữ bằng phương tiện điện tử từ đơn khởi kiện, tài liệu, chứng cứ, văn bản tố tụng đã được phát hành theo quy định của pháp luật[10]. Có thể hiểu Thông điệp tài liệu điện tử là thông tin được tạo ra, gửi, nhận hoặc tàng trữ bằng những phương tiện điện tử[11].
Tài liệu tàng trữ điện tử (tài liệu điện tử) là tài liệu được tạo lập ở dạng thông điệp tài liệu hình thành trong quá trình hoạt động và sinh hoạt giải trí của cơ quan, tổ chức, thành viên hoặc được số hóa từ tài liệu trên những vật mang tin khác[12]. Có thể hiểu tài liệu điện tử là những thông tin, tài liệu, số liệu, ký hiệu hoặc những phương thức diễn đạt bằng văn bản khác, được mô tả hoặc trình bày theo cách rất khác nhau dưới dạng số hóa[13].
Dựa vào nguồn chứng cứ điện tử[14]
Chứng cứ điện tử do con người tạo ra là những tài liệu, tài liệu được tạo ra bởi hành vi của con người và được tàng trữ trong bộ nhớ điện tử như văn bản, bảng biểu, thư điện tử...
Chứng cứ điện tử do máy tính tự động tạo ra là những tài liệu, tài liệu được tạo ra từ việc xử lý những tài liệu đầu vào theo một thuật toán đã được xác định trước bởi chương trình máy tính như lịch trình thanh toán, mẫu thông tin đăng ký trực tuyến, lịch sử thanh toán giao dịch thanh toán....
Dựa vào kĩ năng tàng trữ[15]
Dữ liệu điện tử truyền thông là những tài liệu được hình thành bởi những cuộc trò chuyện, tin nhắn văn bản qua điện thoại hay những cuộc trò chuyện, âm thanh và hình ảnh được truyền trực tuyến mà không được lưu giữ lại.
Dữ liệu điện tử trong khối mạng lưới hệ thống tin tức và Tuyền thông là những tài liệu được tạo, gửi, nhận, tàng trữ hoặc xử lý thông điệp tài liệu điện tử hoặc tài liệu điện tử trên khối mạng lưới hệ thống máy tính hoặc những thiết bị tương tự mà được lưu giữ lại.
1.2. Đặc điểm của chứng cứ điện tử[16]
Ngoài những đặc điểm của chứng cứ truyền thống, chứng cứ điện tử có một số trong những đặc điểm riêng:
Một là, không thể nhìn thấy bằng mắt thường: Chứng cứ điện tử được tìm thông qua những lệnh, đôi khi chúng được tìm thấy ở những nơi mà những Chuyên Viên mới hoàn toàn có thể tìm kiếm hoặc ở những nơi chỉ hoàn toàn có thể tiếp cận bằng những công cụ đặc biệt.
Hai là, dễ bị ẩn hay biến mất: Một số thiết bị và một số trong những điều kiện nhất định bộ nhớ máy tính (tài liệu chứa chứng cứ) hoàn toàn có thể bị đè (hoặc thay đổi) bởi hiệu suất cao hoặc hoạt động và sinh hoạt giải trí thông thường của thiết bị. Điều này hoàn toàn có thể do sự dừng đột ngột của khối mạng lưới hệ thống hay do setup thông tin mới đè lên thông tin cũ do thiếu dung tích bộ nhớ hay hoàn toàn có thể yếu tố môi trường tự nhiên thiên nhiên như nhiệt độ cao, ẩm ướt làm hỏng bộ nhớ tàng trữ.
Ba là, hoàn toàn có thể bị thay đổi hoặc bị phá hủy: Trong quá trình sử dụng thông thường, những thiết bị điện tử luôn thay đổi trạng thái bộ nhớ của chúng theo yêu cầu của người tiêu dùng trong quá trình update tài liệu hay lưu những thay đổi hay do quá trình update tự động tài liệu của hệ điều hành thiết bị.
Bốn là, tính nguyên bản: Dữ liệu điện tử hoàn toàn có thể được sao chép vô thời hạn với bản sao in như bản gốc. Tức là, tuy nhiên bản sao nhưng vẫn hoàn toàn có thể xem là chứng cứ bởi mang đầy đủ những đặc tính nguyên bản của bản gốc.
2. Pháp luật về chứng cứ điện tử tại Việt Nam trong quá trình lúc bấy giờ
2.1. Xác thực chứng cứ điện tử
Các phương tiện liên lạc và marketing thương mại đã thay đổi rất nhiều với sự ra đời của Internet. Nó là cơ sở ra đời của dẫn chứng điện tử trên toàn cầu đã thách thức những quy luật truyền thống về chứng cứ, vốn yêu cầu xuất trình tài liệu gốc. Do đó, xác thực những tài liệu điện tử được thu thập có mức giá trị là dẫn chứng điện tử phải rõ ràng, vẫn tồn tại hoặc bị ẩn và không ảnh hưởng đến quyền tác giả, quyền riêng tư của thành viên, tổ chức hay xâm phạm bảo mật thông tin an ninh, quốc phòng. Vấn đề đặt ra, những tài liệu điện tử được thu thập có tin cậy và đúng chuẩn chưa? Có đảm bảo tính nguyên vẹn của chứng cứ không?
Một ví dụ điển hình về điều này, tại Bản án số 735/2022/DS-PT ngày 21/8/2022 về tranh chấp bồi thường thiệt hại về danh dự, nhân phẩm của TANDTC Tp Hồ Chí Minh thì Tòa án đã khước từ chứng cứ điện tử. Cụ thể, nguyên đơn là Trường Mầm Non H đáp ứng chứng cứ là Vi bằng số 452/2022/VB-TPLQ.TĐ ngày 12/7/2022 của Văn phòng thừa phát lại quận Thủ Đức về hình ảnh đăng tin “Ai có con em của tớ học ở trường mần nin thiếu nhi H thì thận trọng trường đang dùng nước giếng khoan gần nghĩa trang cho những cháu dùng” là Meta mang tên “HN”. Do phía nguyên đơn không chứng tỏ được bị đơn ông Nguyễn Huy H là người tạo ra và là người tiêu dùng Meta với tên gọi “HN” để đăng tin nói trên nên Tòa án cấp phúc thẩm khước từ yêu cầu khởi kiện của phía nguyên đơn. Từ Bản án trên hoàn toàn có thể thấy, thông tin tài khoản Meta là thông tin thành viên thuận tiện và đơn giản tạo lập trên mạng truyền thông mà chưa tồn tại cơ quan nào xác thực những thông tin thành viên đó và phía nguyên đơn cũng không thể xâm phạm quyền riêng tư về tài khoản Meta với tên “HN”. Do đó, Tòa án cấp phúc thẩm có địa thế căn cứ bác yêu cầu của nguyên đơn bởi tính xác thực của chứng cứ điện tử trên.
Một vấn đề liên quan đến xác thực chứng cứ điện tử, tại Bản án số 20/2022/KDTM-PT ngày 12/8/2022 về tranh chấp hợp đồng mua và bán sản phẩm & hàng hóa của TANDTC tỉnh Bình Dương thì Tòa án đã khước từ chứng cứ điện tử. Cụ thể, phía bị đơn Công ty Trách Nhiệm Hữu Hạn SX DN sản phẩm & hàng hóa mà phía nguyên đơn Công ty Trách Nhiệm Hữu Hạn CN B Giao sản phẩm & hàng hóa bị lỗi, sơn kém chất lượng nên xuất đi nước ngoài bị yêu cầu bồi thường và phạt trừ tiền và phía bị đơn có đáp ứng chứng cứ là văn bản gửi qua email: Invoice ngày thứ nhất/04/2022-30/4/2022; ngày thứ nhất/05/2022-31/05/2022; ngày thứ nhất/6/2022-30/6/2022. Tuy nhiên, những chứng cứ trên gửi qua email đều có nội dung là tiếng nước ngoài, không được dịch sang tiếng Việt và không rõ người gửi, không rõ quan hệ giữa người gửi và bị đơn nên Tòa án cấp phúc thẩm không xem những email mà bị đơn đáp ứng là chứng cứ.
2.2. Thu thập chứng cứ điện tử
Khai thác tài liệu điện tử hoàn toàn có thể được thực hiện ngoại tuyến trên máy tính, điện thoại thông minh hay những thiết bị điện tử khác hoặc hoàn toàn có thể được thực hiện trên mạng truyền thông. Bởi vì tài liệu điện tử hoàn toàn có thể được tìm kiếm thuận tiện và đơn giản thay vì những tài liệu cứng cần kiểm tra thủ công. Những tài liệu điện tử này hoàn toàn có thể xuất hiện trên nhiều ổ đĩa và những tệp kỹ thuật số, trong cả những lúc bị xóa hoàn toàn có thể vẫn có lệnh Phục hồi chúng và nếu muốn hủy một tập tài liệu thì phải hủy mọi ổ cứng nơi tài liệu đã được tàng trữ. Điều nay làm cho chứng cứ điện tử trở nên đáng tin cậy hơn về tính khả dụng thay vì những chứng cứ truyền thống hoàn toàn có thể thuận tiện và đơn giản phá hủy mà hoàn toàn có thể Phục hồi lại.
Hơn nữa, sự đa dạng của chứng cứ điện tử giúp việc tiến hành khai thác dữ loại hoàn toàn có thể làm nguồn chứng cứ như văn bản điện tử, tệp tài liệu, cơ sở tài liệu, tệp âm thanh và hình ảnh, trang web và chương trình máy tính đều là những nguồn chứng cứ đáng tin cậy, trong cả phần mềm độc hại như vi rút, Trojan và phần mềm gián điệp cũng hoàn toàn có thể được xem xét đồng ý.
Tuy nhiên, có một số trong những vấn đề trong việc thu thập chứng cứ điện tử là việc Phục hồi những tài liệu đã bị phá hủy hay giám định tính hợp pháp của tài liệu hoặc việc mã hóa những tài liệu điện tử... trong việc đánh giá chứng cứ trong trường hợp bảo vệ bên yếu thế như người tiêu dùng, người lao động hay người thu nhập thấp... Tuy nhiên, vấn đề này pháp luật chưa thảo luận về ngân sách Phục hồi tài liệu và xác minh chứng cứ chính bới thông thường ngân sách này do bên yêu cầu có trách nhiệm và trách nhiệm chứng tỏ và chịu ngân sách. Do đó, ngân sách Phục hồi tài liệu và xác minh chứng cứ sẽ ảnh hưởng đến tính đầy đủ và khách quan của những tài liệu điện tử được thu thập hay đáp ứng bởi đương sự.
Bên cạnh đó, khi khai thác tài liệu điện tử phát sinh nhiều vấn đề pháp lý về bảo mật thông tin an ninh, chính trị và quyền riêng tư thành viên trong quá trình khai thác, tìm kiếm tài liệu điện tử. Chẳng hạn, đương sự hoàn toàn có thể yêu cầu Tòa án xem xét tiến hành tìm kiếm tài liệu nhưng đôi lúc không thiết yếu và không còn luật nào có trách nhiệm và trách nhiệm xóa tài liệu đã được sao chép trong quá trình tra cứu tài liệu. Đều này làm tăng rủi ro tiềm ẩn tiềm ẩn vi phạm quyền riêng tư của thành viên.
Ngoài ra, phạm vi địa lý cũng ảnh hưởng đến việc tra cứu bởi tài liệu điện tử không biến thành số lượng giới hạn về mặt không khí và thời gian có tính chất quy đổi và xuyên biên giới. Điều này đẫn đến việc tra cứu tài liệu điện tử không khả thi khi liên quan đến yếu tố ngoại giao về chính trị và bảo mật thông tin an ninh của một quốc gia.
2.3. Bảo quản chứng cứ điện tử
Do sự tăng trưởng vượt bậc của quản trị điện tử nên những đơn vị, tổ chức đang Open để đưa những chủ trương quản trị rất khác nhau bằng điện tử và những hồ sơ định kỳ để điều chỉnh và trấn áp những ngành được thực hiện thông qua những phương tiện điện tử.
Nguyên nhân của xu phía này xuất phát từ nguyên do, theo truyền thống, những tài liệu giấy được lưu giữ tốn kém tiền bạc, không khí và thời gian. Để hạn chế vấn đề này, nó dẫn đến sự ngày càng tăng của những phương pháp tàng trữ và tạo tài liệu điện tử. So với tài liệu giấy, hầu hết những tài liệu điện tử hoàn toàn có thể duy trì tính trọn vẹn và đúng chuẩn của tài liệu. Do đó, những hình thức rất khác nhau của chứng cứ điện tử ngày càng được sử dụng nhiều hơn nữa trong pháp luật ở quá trình xét xử, thẩm phán được yêu cầu đưa ra phán quyết về việc đồng ý chứng cứ điện tử và nó ảnh hưởng đáng kể tới kết quả của vụ án.
Tuy nhiên, tài liệu điện tử hoàn toàn có thể bị thay đổi mà không để lại bất kỳ dấu vết nào, nó hoàn toàn có thể bị bịa đặt hoặc hàng fake hay nhiều chủng loại chứng cứ điện tử như CD/VCD, tài liệu đĩa cứng/ thẻ nhớ hoàn toàn có thể xuất hiện vấn đề lỗi phần cứng hoặc phần mềm hay tài liệu trang Web, tiếp xúc những social, email, tin nhắn SMS/MMS và những tài liệu do máy tính tạo ra đặt ra vấn đề và thách thức riêng cho việc xác thực tính phù hợp. Tất cả những lo ngại này làm nổi bật một vấn đề cơ bản khi thông tin được tàng trữ dưới dạng tài liệu điện tử.
2.4. Sử dụng chứng cứ điện tử
Khả năng truyền tải và vô hiệu chứng cứ có nhiều lợi thế so với chứng cứ truyền thống là độ tin cậy thể hiện qua tính đúng chuẩn, đầy đủ và khách quan của chúng. Chứng cứ điện tử thuận tiện và đơn giản thu thập, tàng trữ và dữ gìn và bảo vệ chính bới chứng cứ điện tử hoàn toàn có thể thu thập trực tuyến và tàng trữ tại tài liệu riêng thành viên hay nếu chứng cứ đó được máy tính lập trình thì thành viên không thể thay đổi tài liệu trong đó ngoại trừ người quản trị khối mạng lưới hệ thống đó và đôi khi những tài liệu còn được tàng trữ bộ nhớ phụ mà rất khó có ai hoàn toàn có thể xâm nhập.
Tuy nhiên, bảo mật thông tin thông tin làm lo ngại một vấn đề cơ bản khi thông tin được tàng trữ dưới dạng tài liệu điện tử hoàn toàn có thể không khai thác, thu thập đúng chuẩn tất cả tài liệu điện tử dẫn đến tính trọn vẹn và đầy đủ của chứng cứ điện tử không đảm bảo. Chính điều này ảnh hưởng đến tính xác thực của nhiều chủng loại chứng cứ điện tử mà lúc bấy giờ và những văn bản pháp luật liên quan chưa tồn tại quy định những tiêu chuẩn liên quan đến chứng cứ điện tử dẫn đến sử dụng chứng cứ điện tử không được khách quan.
Từ phân tích trên hoàn toàn có thể thấy, Thứ nhất, Xác lập giá trị pháp lý đối với nhiều chủng loại chứng cứ điện tử như tài liệu điện tử và chữ ký điện tử... là trở ngại vất vả về thủ tục trong quá trình xử lý tài liệu và quy định về mặt tố tụng. Khó khăn này là vì thiếu những quy định phù hợp và chưa tồn tại quy phạm pháp luật hướng dẫn về thủ tục xử lý tài liệu điện tử. Hơn nữa, một vấn đề thực tế là Thẩm phán, Kiểm sát viên chưa làm rõ lắm về nhiều chủng loại chứng cứ điện tử và đó là nguyên do tại sao họ thường bác bỏ trong những phiên tòa.
Thứ hai, Thu thập, sử dụng và dữ gìn và bảo vệ chứng cứ điện tử gặp trở ngại vất vả trong quá trình sao chép chứng cứ hoàn toàn có thể mất tài liệu, làm biến hóa tài liệu hay việc những chứng cứ điện tử có liên quan đến bí mật nhà nước, riêng tư, thuần phong mỹ tục... dẫn đến chứng cứ điện tử không đảm bảo tính trọn vẹn. Thêm vào đó, chứng tỏ chủ thể khởi tạo những chứng cứ điện tử là một thách thức lớn trong môi trường tự nhiên thiên nhiên mạng, chính bới không khí mạng vừa hữu hình vừa vô hình và đặc biệt, Cơ quan trình độ ở Việt Nam trong môi trường tự nhiên thiên nhiên mạng chưa đồng bộ cũng gặp trở ngại vất vả trong xác định chủ thể khởi tạo chứng cứ điện tử. Có thể thấy, xét về bản chất của chứng cứ điện tử là vì sự khởi tạo về ghi nhận dấu vết và xác nhận dấu vết ảnh hưởng quan trọng trong thu thập, sử dụng và dữ gìn và bảo vệ chứng cứ điện tử.
3. Định hướng và giải pháp hoàn thiện pháp luật về chứng cứ điện tử tại Việt Nam
3.1. Phương hướng nâng cao hiệu suất cao áp dụng pháp luật về chứng cứ điện tử ở Việt Nam trước yêu cầu cải cách tư pháp lúc bấy giờ
Thứ nhất, Nâng cao hiệu suất cao của pháp luật thì cần thực hiện tiềm năng mà Đảng và Nhà nước ta đặt ra: “Tăng cường xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng, xây dựng khối mạng lưới hệ thống chính trị vững mạnh. Phát huy sức mạnh toàn dân tộc bản địa và dân chủ xã hội chủ nghĩa. Đẩy mạnh toàn diện, đồng bộ công cuộc đổi mới; phát triển kinh tế tài chính nhanh, bền vững, phấn đấu sớm đưa nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng tân tiến. Nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân. Kiên quyết, kiên trì đấu tranh bảo vệ vững chắc độc lập, độc lập lãnh thổ, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc, bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chính sách xã hội chủ nghĩa. Giữ gìn hoà bình, ổn định, dữ thế chủ động và tích cực hội nhập quốc tế, nâng cao vị thế và uy tín của Việt Nam trong khu vực và trên thế giới”[17].
Theo Nghị quyết đại hội Đảng lần thứ XII thì nền kinh tế tài chính thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa phải tạo môi trường tự nhiên thiên nhiên đối đầu đối đầu bình đẳng, minh bạch và lành mạnh, phát huy được vai trò làm chủ của nhân dân trong phát triển kinh tế tài chính - xã hội. Do đó, xây dựng khối mạng lưới hệ thống pháp luật phải đồng bộ, cơ bản phù hợp vớ sự phát triển kinh tế tài chính thị trường và hội nhập quốc tế, tạo mặt phẳng pháp lý chung, đảm bảo sự bình đẳng về pháp luật Một trong những chủ thể, góp thêm phần lôi kéo, phân bổ và sử dụng những nguồn lực cho phát triển kinh tế tài chính - xã hội.
Thứ hai, Nâng cao hiệu suất cao của pháp luật trong nền kinh tế tài chính thị trường
Nhìn một cách tổng thể, trong nền kinh tế tài chính thị trường thì quan hệ pháp luật dân sự cũng như cách tranh chấp dân sự, marketing thương mại và thương mại là phổ biến thì những quy đinh pháp luật cần phải công khai minh bạch rõ ràng, minh bạch phù phù phù hợp với cam kết quốc tế trong những tranh chấp dân sự, marketing thương mại và thương mại. Do đó, khối mạng lưới hệ thống hoá những văn bản pháp luật hiện hành về chứng cứ đặc biệt là chứng cứ điện tử và quá trình thu thập, kiểm tra và đánh giá chứng cứ điện tử cần phải chú trọng quan tâm số 1 nhằm mục đích sắp xếp có trình tự và có tính khối mạng lưới hệ thống những quy định pháp luật để thành viên, tổ chức, cơ quan Nhà nước có thẩm quyền thuận tiện và đơn giản tìm kiếm, vận dụng và áp dụng một cách đúng đắn, hiệu suất cao.
Thứ ba, Nâng cao hiệu suất cao của pháp luật về bảo vệ quyền con người, pháp chế xã hội chủ nghĩa
Trước hết cần đánh giá lại những văn bản pháp luật liên quan đến chứng cứ điện tử thông qua việc rà soát, tổng kết hiệu suất cao trong thực tiễn mà pháp luật đem lại để xem xét tính hợp pháp, tính hợp lý nhằm mục đích đảm bảo việc tuân theo pháp luật của cơ quan tiến hành tố tụng cũng như đảm bảo quyền và trách nhiệm và trách nhiệm của chủ thể tham gia, hướng tới tiềm năng thể chế hoá những chủ trương, đường lối, quan điểm về cải cách tư pháp theo Nghị quyết số 49-NQ/TW về “Chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2022” và Nghị quyết số 48-NQ/TW về” Chiến lược xây dựng và hoà thiện khối mạng lưới hệ thống pháp luật Việt Nam đến năm 2010, định hướng tới năm 2022” hướng tới tiềm năng xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN, bảo vệ quyền con người, quyền công dân.
3.2.Các giải pháp nâng cao hiệu suất cao áp dụng pháp luật về chứng cứ điện tử ở Việt Nam trước yêu cầu cải cách tư pháp lúc bấy giờ
Một là, Các công nghệ tiên tiến mới được phát minh và phát triển rất nhanh. Do đó, những thủ tục và kỹ thuật được áp dụng cho chúng cũng cần phải được liên tục xem xét và update. Mỗi loại thiết bị điện tử đều có những đặc điểm rõ ràng riêng, đòi hỏi phải áp dụng những quy trình đúng chuẩn và phù hợp. Do đó, việc tuân thủ những thủ tục về chứng cứ điện tử là quan trọng để đảm bảo tính trọn vẹn và đầy đủ của chứng cứ điện cứ.
Hai là, Chi phí Phục hồi và xác minh, thu thập tài liệu điện tử đôi lúc gây trở ngại vất vả cho những bên đương sự trong quá trình đáp ứng chứng cứ bởi ngân sách quá cao. Trong trường hợp này sẽ ảnh hưởng đến tính đầy đủ của chứng cứ cũng như ảnh hưởng đến tính khách quan của vụ án và Thẩm phán đôi khi lại khá thụ động trong trường hợp yêu cầu xác minh, thu thập những tài liệu này, tuy nhiên Thẩm phán có quyền yêu cầu xác minh, thu thập tài liệu cho việc xem xét, đánh giá chứng cứ để đảm bảo tính khách quan của vụ án nếu thấy thiết yếu. Tuy nhiên, pháp luật lại chưa quy định thế nào là thiết yếu? Do đó, để xử lý và xử lý vấn đề này thì pháp luật cần quy định Cơ quan trình độ trong nghành công nghệ tiên tiến thông tin có trách nhiệm và trách nhiệm tương hỗ trong quá trình kiểm tra xem xét tính thiết yếu của tài liệu trong trường hợp những bên đương sự không thể đáp ứng và Cơ quan này cũng luôn có thể có quyền truy cập, tra cứu miễn những tài liệu quốc gia, ngoại trừ những tài liệu trường hợp riêng biệt thì đương sự yêu cầu phải chịu ngân sách nhưng chỉ được trích dẫn những tài liệu có liên quan đến vụ án cho Tòa án
Ba là, Để xác thực chứng cứ điện tử thì cơ quan có thẩm quyền khi xem xét đánh giá chứng cứ cần xem xét tất cả những tài liệu điện tử liên quan đến vụ án và cần xem xét lại bất kỳ thay đổi nào của tài liệu, kể cả nguyên do sửa đổi. Bên cạnh đó, cần xem xét, kiểm tra tính phù hợp bất kỳ kỹ thuật và phương pháp thu thập, bảo mật thông tin và xử lý tài liệu điện tử để đảm bảo tính trọn vẹn và đầy đủ của chứng cứ điện tử.
KẾT LUẬN
Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang tác động hầu hết những nghành như y tế, văn hóa, giáo dục, kinh tế tài chính, tai chính – ngân hàng nhà nước... yêu cầu Nhà nước phải đổi mới tư duy về quản lý kinh tế tài chính, quản lý xã hội và xây dựng, hoàn thiện thể chế cho phù hợp. Trong số đó đề ra chủ trương hoàn thiện khối mạng lưới hệ thống pháp luật nói chung và pháp luật về chứng cứ điện tử nói riêng nhằm mục đích tạo thuận lợi cho việc dữ thế chủ động tham gia cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư của Việt Nam trên cơ sở thúc đẩy quy đổi số quốc gia nhờ vào nền tảng công nghệ tiên tiến số, Internet và không khí mạng.
TANDTC Quận 11, TP Hồ Chí Minh tổ thực hiện công bố tài liệu, chứng cứ bằng hình ảnh tại phiên tòa hình sự - Ảnh: Đỗ Hoàng Hảo
[1] Khoản 1 Điều 94 BLTTTDS.
[2] Khoản 5 Điều 4 Luật Giao dịch điện tử.
[5] Committee of Ministers of the Council of Europe, Electronic Evidence in Civil and Administrative Proceedings, Council of Europe Tr.6.
[6] Khoản 1 Điều 21 Luật Giao dịch điện tử.
[7] Khoản 6 Điều 3, Nghị định 130/2022/NĐ-CP, ngày 27 tháng 9 năm 2022 của Chính phủ: “Quy định rõ ràng thi hành Luật Giao dịch điện tử về chữ ký số, xác nhận chữ ký số”.
[10] Khoản 2 Điều 3 Nghị quyết 04/2022/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao, hướng dẫn quy định của Bộ luật tố tụng dân sự 92/2015/QH13, Luật tố tụng hành chính 93/2015/QH13 về gửi, nhận đơn khởi kiện, tài liệu, chứng cứ và cấp, tống đạt, thông báo văn bản tố tụng bằng phương tiện điện tử.
[11] Khoản 12 Điều 4 Luật Giao dịch điện tử.
[12] Khoản 1 Điều 13 Luật Lưu trữ.
[13] Khoản 3 Điều 2 Thông tư số 18/2014/TT-BVHTTDL, ngày thứ 8 tháng 12 năm 2014 của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch “Quy định về hoạt động và sinh hoạt giải trí trình độ, trách nhiệm của thư viện”.
[16] Nigel Jones and authors (2022) , Electronic Evidence Guide: A basis guide for police officers, prosecutors and judges, [email protected] project of the European Union and Council of Europe (Version 2.0), tr.12.
[17] Đảng Cộng sản Việt Nam, văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII, tr 76.
Tải thêm tài liệu liên quan đến nội dung bài viết Dữ liệu điện tử là nguồn chứng cứ quan trọng